KSIĘGA ŻYCIA

MATERIAŁY DO LEKTURY

 

  STRUKTURA:

  Dział I. Pierwsza część księgi obejmuje rozdziały od 1 do 9,  w których Święta kreśli swój portret autobiograficzny,  zamykający się w 40 latach życia, począwszy od  dzieciństwa aż do fundamentalnego wydarzenia w jej  mistycznym doświadczeniu. Teresa w czasie opowiadania  zdaje się rozwijać przed nami dwie warstwy tematyczne:  jako narrator i bohater; narrator spogląda na tę historię z  perspektywy, jaką posiada Święta pisząc księgę, natomiast  bohaterka dzieła (Teresa) działa i nawiązuje relacje z  perspektywy, jaką posiadała wówczas, kiedy działy się opisywane wydarzenia. W tym dziale dramatyzm sytuacji narasta, a czytelnik jest w niego wyraźnie wmieszany, aż do chwili , gdy opisany zostaje epizod nawrócenia, ukazany jako kluczowe wydarzenie jej życia, które naznacza to, co wydarzyło się wcześniej jak i później.
 Dział II. Od rozdziału 10, który stanowi przejście, poprzez rozdziały od 11 do 22, pisarka szczegółowo opisuje cztery stopnie modlitwy, posługując się alegorycznym obrazem: czterema sposobami nawadniania ogrodu, które odpowiadają kolejno modlitwie myślnej (rozdz. 11-13), modlitwie skupienia i odpocznienia (rozdz. 14-15), modlitwie uśpienia władz (rozdz. 16-17) i modlitwie zjednoczenia (rozdz. 18-21). Rozdział 22 jest podsumowaniem i ukoronowaniem całej drogi duchowej, w której niezastąpionym pośrednikiem jest Jezus Chrystus, „przez którego wszystkie dobra nam przychodzą” (Ż 22,7). Ten rozdział przygotowuje nas do lepszego zrozumienia nowego życia, jakiego ona doznaje od swego wejścia w mistyczne doświadczenia.
 Dział III. W rozdziałach od 23 do 31 autorka wraca do narracji autobiograficznej, jednak nie jest ona taka sama jak w pierwszym dziale. Obecnie dystans, o którym mówiliśmy, między narratorem a bohaterem dzieła, zmniejsza się do minimum, obydwa podmioty zlewają się, stając się tożsamymi, co już na początku zostaje zapowiedziane przy pomocy wydarzenia i doświadczenia podobnego do tego, które przeżywał święty Paweł: „Odtąd zaczyna się inna księga, to jest inne, nowe życie. Życie dotąd opisane, było to życie moje, życie, którym ja żyłam. Od początku zaś tych stanów modlitwy, które opisałam, zaczyna się życie, którym, rzec mogę, Bóg żył we mnie” (Ż 23,1).
 Dział IV. Czwarta część obejmuje rozdziały od 32 do 36, w których pozornie zbacza ona z tematu swego życia, aby mówić o rzeczach zewnętrznych: fundacji klasztoru świętego Józefa w Avila. Jednak to wydarzenie i kronika są, według autorki, owocem tego, co wcześniej opowiedziała, owocem i rezultatem jej mistycznego doświadczenia, przemienionego w źródło życia dla innych. Jej osobiste dzieje zbawienia łączą się z powszechnymi Dziejami Zbawienia i święta Teresa, wraz z grupą swych pierwszych naśladowczyń, w klasztorze świętego Józefa staje do dyspozycji w służbie Chrystusowi i Jego Kościołowi. Łaski otrzymane ukazują się w ten sposób nie jako jej osobisty przywilej, którym ona sama tylko się cieszy, lecz jako dar dla Kościoła, z którego wszyscy mają korzystać.
 Dział V. Tworzą go końcowe rozdziały Księgi Życia, od 37 do 40, w których święta Teresa zachęcona przez O. Garcia de Toledo powraca do narracji autobiograficznej, aby uzupełnić, co opisywała w części trzeciej, opowiadaniem o tym, co obecnie przeżywa. W zestawieniu z wcześniejszymi lękami i niepewnością, kontrastują tutaj uczucia pokoju i wewnętrznej pewności, które pozwalają jej mówić o nowych doświadczeniach z całkowitym przekonaniem.

SUGESTIE DO LEKTURY MEDYTACYJNEJ:

 Dział I. Teresa prawdziwie mówi o nam sobie: o swej rodzinie, swym życiu w latach dziecięcych, w czasie dorastania i młodości, o początkach powołania, spotkaniu z rodziną karmelitańską, etc. Jednak, przede wszystkim, Teresa mówi nam o Bogu, o Bożym działaniu w niej, o Bogu dynamicznym i aktywnym, który niczego nie zaniedbuje, aby spełnić swe pragnienie zbliżenia się do człowieka, który zniża się, by dzielić jego życie i przemieniać go, poprzez i wbrew wszelkim kryzysom. Opierając się na swym osobistym doświadczeniu Teresa uczy nas, że Bóg jest realną obecnością, która czyni ludzi lepszymi, dodaje otuchy i umacnia w dobrych pragnieniach oraz przebacza im winy.
 Aby jeszcze wyraźniej przedstawić wielkość Boga i Jego nieugaszone pragnienie przekształcania człowieka, Teresa ukazuje siebie jako niewdzięcznika opierającego się Bożemu działaniu. Nie jest to jednak obraz pesymistyczny czy negatywny osoby ludzkiej; święta Teresa chce jedynie pokazać, jak niezrównana jest Boża inicjatywa i to, iż Boże działanie nie zależy od naszych zasług (choć ceni nasze dobre intencje), lecz tylko i wyłącznie od Jego miłosierdzia.
 Dział II. Modlitwa jest uprzywilejowanym miejscem spotkania między Bogiem a osobą ludzką, w której realizuje się cud przemienienia. Bóg zasiada przy stole mężczyzny i kobiety, chętnie się z nimi przechadza, aby udzielić im własnej natury. Ze strony człowieka wymaga to, w atmosferze modlitwy, usposobienia serca oderwanego i rozmiłowanego; modlitwa nie jest ćwiczeniem polegającym na szukaniu siebie samego, gdzie odnajdujemy pociechy duchowe, lecz jest ona otwartą bramą dla Bożego działania, gdzie, zgodne z Jego, a nie naszym rytmem, Bóg daje nam poznać swą przyjaźń i miłość, biorąc w swe ręce ster naszego życia. Jezus Chrystus, Jego Najświętsze Człowieczeństwo, odgrywa w tym procesie niezastąpioną rolę: w Nim jesteśmy zbawieni i przez Niego udziela nam Bóg wszelkich łask koniecznych dla naszego przekształcenia się na Jego podobieństwo; porzucić Go, oznacza zamknąć sobie drogę do jakiegokolwiek postępu duchowego.
 Dział III. O ile to możliwe, w tym dziale Bóg staje się jeszcze bardziej głównym bohaterem w życiu Teresy, które jest teraz życiem nowym. Tak, że człowiek, jak to się stało za św. Teresą, możesz się zadziwić, odkrywając Boga tak bliskiego, tak rozmiłowanego, nieustannie obdarowującego łaskami duszę, którą kocha. Miłość opanowuje ją do tego stopnia, że kończą się jej wątpliwości i może działać z harmonii z Bogiem, który staje się ośrodkiem, źródłem i jedynym celem każdego mężczyzny i kobiety. Łaski otrzymane przez Teresę (wizje, słowa, etc.), choć są ważne, nie stanowią jednak istoty mistycznego doświadczenia; najważniejsze jest nauczanie, jakie dzięki nim otrzymała, zgłębienie doświadczenia komunii z Bogiem bliskim i miłującym człowieka. Teresa potwierdzi owocność swego mistycznego doświadczenia: bogactwo osobowości, zmiany ocen etycznych, wzrost miłości do Boga i ludzi, pokora, odrzucenie złą, etc. Wraz z tą panorama, tak bogatą, różnorodnych łask, pojawiają się próby, pokusy, odrzucenie, niezrozumienie i szorstkość otoczenia. Do doskonałości nie dochodzi się w krótkim czasie, doga do niej wiodąca, nie jest wolna od trudności wewnętrznych i zewnętrznych. Święta nade wszystko prosi, by nie ulegać zniechęceniu, jakie może się zrodzić z naszej słabości: nie me innego wyjścia, jak powierzyć się Panu i mieć dla siebie cierpliwość; nie ulegać znużeniu, ufać Panu, wytrwać w modlitwie i czynić, co jest w naszej mocy, czyniąc użytek nawet z naszych pragnień.
 Dział IV. Bóg niczego nie daje wyłącznie dla pojedynczego człowieka. Stanowimy cząstkę całej ludzkiej wspólnoty i część Kościoła, który znajduje się pośród owej wspólnoty jako światło oświetlające, jak miasto położone na górze. Zaczyn i zakwas dla społeczeństwa, które narażone jest na niebezpieczeństwo odwrócenia się od Boga. Doświadczenie świętej Teresy, która zaprasza nas do tego, by stało się ono naszym doświadczeniem, wskazuje, że wszystkie otrzymane łaski mistyczne są dla innych, dla ludzkości i dla Kościoła. Bóg poprzez Teresę wmieszał swą rękę w historię jako zbawczy dotyk, zachęcając ją do fundacji klasztoru świętego Józefa. W ten sam sposób Bóg kładzie na nas swą rękę, zachęcając nas, byśmy odrzucili wszelkie osobiste plany i podjęli się w Jego Imię nawet tego, co nam wydaje się zupełnie niezrozumiałe. 
 Dział V. Jako wspólnota, kontemplujemy ze świętą Teresą cuda zdziałane przez Boga, który sprawia, że rodzą się przestrzenie modlitwy, ubóstwa i braterstwa. Kontemplujemy naszą wspólnotę i staramy się ją ukształtować na wzór marzeń terezjańskich, które stały się rzeczywistością u świętego Józefa. Jesteśmy wezwani przez Matkę, by śpieszyć się służyć Jego Majestatowi, aby zrealizowały się w nas i przez nas cuda podobne do tych, które zrealizowały się przez świętą Teresę, a które ona potwierdza w księdze swego życia: „Takie jest obecne życie moje, Panie i Ojcze mój [O. Garcia de Toledo]; proś za mną Boga, aby mię albo zabrał do siebie, albo mi dał sposób służenia Jemu” (Ż 40,23).


 

 

Design by Premium templates in association with Free Joomla 2.5 templates